Jak wspierać nastolatka w kryzysie?
22 mar
Jak rozpoznać, że nastolatek przechodzi kryzys?
Nie zawsze to krzyk, łzy i bunt. Czasem to… cisza.
- Wycofanie się z kontaktów społecznych
- Nagłe zmiany nastroju, rozdrażnienie lub apatia
- Spadek motywacji, problemy z nauką, brak energii
- Zaniedbywanie higieny, snu, jedzenia
- Wzmożone lęki, ataki paniki, zachowania autoagresywne
Rodzic często intuicyjnie czuje, że coś jest nie tak — warto tej intuicji zaufać.
Co może pomóc nastolatkowi w kryzysie?
1. Bądź obok, nie naciskaj
Młody człowiek potrzebuje wiedzieć, że jesteś — ale nie zawsze potrafi powiedzieć "potrzebuję cię".
Nie wypytuj na siłę, nie oceniaj. Powiedz:
„Widzę, że coś jest trudne. Jestem, kiedy będziesz chciał pogadać.”
2. Nazwij emocje, które widzisz
Czasem to właśnie rodzic może być pierwszą osobą, która powie:
„Wyglądasz na przytłoczonego. Zastanawiam się, czy nie czujesz się samotny.”
To tworzy przestrzeń do rozmowy. Uczy samoświadomości.
3. Nie bagatelizuj
Unikaj zdań typu „wszyscy tak mają”, „to tylko hormony”, „przesadzasz”.
Zamiast tego, spróbuj:
„Każdy przeżywa trudności inaczej. Jeśli dla ciebie to jest ważne, to dla mnie też.”
4. Zadbaj o rytm dnia i ciało
Sen, jedzenie, ruch – te trzy filary są często pomijane, a mają realny wpływ na psychikę.
Pomóż uporządkować dzień. Możecie razem:
- chodzić na spacery,
- gotować proste posiłki,
- ustalić rytuał wieczorny bez ekranów.
5. Rozważ psychoterapię
Jeśli trudności trwają dłużej niż kilka tygodni, warto rozważyć konsultację psychologiczną.
U mnie w gabinecie na warszawskiej Woli (ul. Jana Kazimierza 47) lub online - pierwsze spotkanie zawsze odbywa się z rodzicem, by wspólnie zrozumieć, co się dzieje i jak możemy pomóc. Potem spotykam się z nastolatkiem i wspólnie ustalamy cele terapii.
Czego unikać?
- Porównań do siebie lub innych nastolatków
- Zbyt szybkich rozwiązań
- Narzucania terapii jak kary
Podsumowanie: Bliskość i wsparcie bez presji
Nastolatek w kryzysie nie potrzebuje „naprawiania” – potrzebuje relacji. Obecności. Uznania, że to, co przeżywa, ma znaczenie.
To nie znaczy, że masz rozwiązać każdy problem. Wystarczy, że będziesz.
Jeśli czujesz, że sytuacja Was przerasta – nie jesteś w tym sam/a.
Przeczytaj, na czym polega:
Psychoterapia Poznawczo-Behawioralna
Dla zainteresowanych proponuję 25 minutową DARMOWĄ konsultację online
Autor tekstu:
Patryk Madaliński, Gabinet Psychoterapii "W drodze do siebie" - psycholog i psychoterapeuta CBT w trakcie szkolenia.
Prowadzę terapię poznawczo-behawioralną stacjonarnie w Warszawie (Wola, Bemowo, Ursus, Włochy) oraz w formie online.
Zrób pierwszy krok "W drodze do siebie"
Jeśli czujesz, że nadszedł czas, by zatroszczyć się o siebie – zapraszam Cię do kontaktu. Razem możemy przyjrzeć się temu, co trudne, i znaleźć przestrzeń na zmianę.
Dowiedz się więcejPrzeglądaj inne artykuły
1 kwi
Czy spektrum autyzmu stało się zbyt szeroką diagnozą?
Coraz częściej w gabinecie pojawiają się osoby, które mówią: „wydaje mi się, że jestem w spektrum autyzmu”. Jeszcze kilka lat temu było to raczej rzadkie zdanie, dziś staje się czymś, co słyszy się regularnie, a często poprzedza je długie czytanie, oglądanie materiałów, porównywanie się z innymi i stopniowe budowanie przekonania, że w końcu znalazło się wyjaśnienie własnych trudności. Z jednej strony trudno się temu dziwić — dostęp do wiedzy nigdy nie był tak duży jak dziś, a narracje dotyczące zdrowia psychicznego stały się bardziej dostępne i mniej stygmatyzujące. Z drugiej strony coraz wyraźniej widać, że diagnoza zaczyna pełnić funkcję nie tylko kliniczną, ale również tożsamościową, stając się odpowiedzią na pytanie „kim jestem”, a nie tylko „z czym się mierzę”.
22 mar
Metapoznanie - czy to najważniejsza umiejętność naszego umysłu?
Metapoznanie (metakognicja) najczęściej definiuje się jako „myślenie o własnym myśleniu”. W psychoterapii poznawczo-behawioralnej pojęcie to odnosi się jednak do znacznie bardziej złożonego procesu – obejmuje świadomość własnych myśli, sposób ich interpretowania oraz strategie reagowania na nie. Oznacza to, że metapoznanie nie dotyczy wyłącznie treści myśli, lecz przede wszystkim tego, w jaki sposób człowiek odnosi się do swoich doświadczeń wewnętrznych i jak nimi zarządza. W klasycznym ujęciu Flavella metapoznanie obejmuje zarówno wiedzę o własnym poznaniu, jak i zdolność jego kontrolowania i regulowania
22 mar
Kiedy myśli zaczynają rządzić Twoim nastrojem - jak odzyskać kontrolę?
Czasem to nie rzeczywistość jest trudna – tylko nasze myśli malują ją w ciemnych barwach. Sprawdź, jak odzyskać wpływ na swój nastrój i nie pozwolić, by umysł pchał Cię w stronę lęku i przygnębienia.
22 mar
„Nie radzę sobie z emocjami mojego dziecka”
Co może pomóc rodzicowi, kiedy sam czuje się bezradny? Bycie rodzicem to najtrudniejsza z ról, w której nie dostajemy gotowej instrukcji. Każde dziecko jest inne. Każdy dzień przynosi coś nowego. A momenty, w których dziecko zalewa złość, smutek, histeria czy bezradność – mogą wywoływać w nas lawinę emocji: od niepokoju, przez frustrację, aż po poczucie winy. Co zrobić, kiedy widzisz, że Twoje dziecko przeżywa coś trudnego, a Ty... po prostu nie wiesz, jak reagować?